মিঞা মুছলমানক মাটি কিনিব নিদিয়ে হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা
মিঞা মুছলমানক মাটি কিনিব নিদিয়ে
মিঞাক মাটি কিনিবলৈ নিদিয়ে হিমন্ত বিশ্বই
এইবাৰ ধুবুৰী, গোৱালপাৰা, বৰপেটা আদিৰ খিলঞ্জীয়াক সুৰক্ষা দিবলৈ আগবাঢ়ি আহিছে মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা। কেৱল এই তিনিখন জিলাই নহয়, আৰু কেইবাখনো স্পৰ্শকাতৰ জিলা সংক্ৰান্তত কঠোৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈ আছে ৰাজ্য চৰকাৰ। আজি এক সংবাদ মেলত এই বিষয়ে কিছু ইংগিত দিয়ে হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই।
চৰকাৰে অতিশীঘ্ৰে ৰাজ্যৰ ৪০টা ৰাজহ চক্ৰ চিনাক্ত কৰিব। এই ৪০টা ৰাজহ চক্ৰৰ মাটি খিলঞ্জীয়াৰ বাদে আনে ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব নোৱাৰিব।
উদাহৰণস্বৰূপে ধৰি লোৱা হওঁক ধুবুৰী। ধুবুৰীৰ কেইবাটাও ৰাজহ চক্ৰ চিনাক্ত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰিছে চৰকাৰে। এনে ৰাজহ চক্ৰত পূৰ্বে অসমীয়া মানুহৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা আছিল। কিন্তু ক্ৰমাৎ সেইবোৰ অঞ্চল বিপদাপন্ন হৈ পৰিছে। সেই অঞ্চলত সন্দেহজনক লোকে মাটি ক্ৰয় কৰি নিজাববীয়াকৈ বসতি স্থাপন কৰিবলৈ লৈছে। এনে বহু ৰাজহ চক্ৰ আছে যিবোৰত এতিয়াও খিলঞ্জীয়াৰ আধিপত্য আছে। কিন্তু যিকোনো মুহূৰ্তত এইবোৰ অঞ্চল সন্দেহজনক লোকৰ হাতলৈ যাব পাৰে।
হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই শীঘ্ৰে নতুন নিয়ম বলৱৎ কৰিবলৈ গৈ আছে। নতুন নিয়ম অনুসৰি সেই ৰাজহ চক্ৰৰ মাটি যিকোনো ব্যক্তিয়ে ক্ৰয় কৰিব নোৱাৰিব। ক্ৰয় কৰিব পাৰিব সেইজন ব্যক্তিয়ে যিজন খিলঞ্জীয়া। এতিয়া প্ৰশ্ন হ’ল খিলঞ্জীয়া কোন? খিলঞ্জীয়াৰ সংজ্ঞাক লৈ বিভিন্ন বিতৰ্ক চলি থকা অৱস্থাত ৰাজ্য চৰকাৰে নিজাববীয়াকৈ খিলঞ্জীয়াৰ সংজ্ঞা বিচাৰি উলিয়াইছে। যিজন ব্যক্তিৰ তিনি পুৰুষ অসমত বসবাস কৰিছে সেইজন ব্যক্তিক খিলঞ্জীয়া হিচাপে গণ্য কৰা হ’ব। অৰ্থাৎ মাটি কিনিব বিচৰা ব্যক্তিজনৰ পিতৃ আৰু ককাক এইখন অসমতে জন্ম হোৱা হ’ব লাগিব। সেই ব্যক্তিজন হিন্দুৱে হওক বা মুছলমানেই হওঁক তেওঁক খিলঞ্জীয়া হিচাপে গণ্য কৰা হ’ব।
হিমন্ত বিশ্বই এই নীতিৰ জৰিয়তে অসমীয়াৰ মাটি মিঞাই যাতে ক্ৰয় কৰিব নোৱাৰে তাৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব বিচাৰিছে। কিন্তু লগে লগে প্ৰশ্ন হৈছে, যিটো গতিত অসমত অসমীয়াৰ মাটি অনাঅসমীয়াই ক্ৰয় কৰিছে সেয়া প্ৰতিৰোধ কৰিব পৰা যাব জানো? মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে প্ৰস্তুত কৰিব বিচৰা আইন ডিব্ৰুগড়, যোৰহাট, তিনিচুকীয়া, শিৱসাগৰ, তেজপুৰ আদিত বলৱৎ নহ’ব। কিয়নো এইবোৰ অঞ্চলত যুগ যুগ ধৰি বহু অনাঅসমীয়া লোকে বসবাস কৰি আহিছে। এইসকল লোকে ৰাজস্থান, মধ্যপ্ৰদেশ, পঞ্জাৱ, বিহাৰ, পশ্চিমবংগ আদিৰ পৰা অসমলৈ আহি নিগাজিকৈ বসবাস কৰিবলৈ লৈছে। এওঁলোকৰ মাজত এনে বহু ব্যক্তি আছে যিসকলৰ তিনি-চাৰি পুৰুষৰ জন্ম অসমতে হৈছে।
কিন্তু এইখিনিতে আন এটা প্ৰশ্ন সন্মুখলৈ আহিছে। আজিৰ তাৰিখত ডিব্ৰুগড়, যোৰহাট, তিনিচুকীয়া, তেজপুৰ আদি অঞ্চলৰ চহৰৰ অধিকাংশ মাটি এতিয়া অনাঅসমীয়াৰ দখলত। এইবোৰ চহৰৰ ডাঙৰ ডাঙৰ অট্টালিকা দেখিলেই আপুনি নিশ্চিত হ’ব ইয়াৰ গৰাকী এজন অনাঅসমীয়া। অসমীয়াৰ মাটি বিভিন্ন সময়ত ক্ৰয় কৰি এওঁলোকে এইদৰে প্ৰকাণ্ড প্ৰকাণ্ড অট্টালিকা নিৰ্মাণ কৰি ব্যৱসায় কৰি আহিছে। এইসকলক হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই বাধা দিব পাৰিবনে? চৰকাৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই বিষয়ে একো কোৱা নাই যদিও চৰকাৰে ভাবে, এওঁলোকক বাধা দিয়াৰ অধিকাৰ অসম চৰকাৰৰ নাই। দেশৰ যিকোনো এজন নাগৰিকে যিকোনো এখন চহৰত মাটি ক্ৰয় কৰিব পাৰে। কিন্তু নতুন আইন অহাৰ লগে লগে ৪০টা ৰাজহ চক্ৰত তিনি পুৰুষ ধৰি অসমত নথকা কোনো ব্যক্তিক মাটি ক্ৰয় কৰাৰ সুবিধা দিয়া নহ’ব। মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই হয়তো ভাবে যোৰহাট, ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া, তেজপুৰ আদি অনাঅসমীয়াৰ দখললৈ গ’ল যদিও এতিয়া কেৱল মাত্ৰ স্পৰ্শকাতৰ ৪০টা ৰাজহ চক্ৰ উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা চলোৱা হওঁক।
ইপিনে লোকপিয়লৰ প্ৰাকমুহূৰ্তত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই আজি এই অনা অসমীয়া লোকসকলক তেওঁলোকৰ মাতৃভাষা অসমীয়া বুলি ক’বলৈ আহ্বান জনাইছে। হয়তো ব্যৱসায়িক স্বাৰ্থত চৰকাৰৰ সৈতে সু-সম্পৰ্ক স্থাপন কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে এই হিন্দীভাষী বা বংগভাষী লোকসকলে লোকপিয়লত নিজৰ ভাষা অসমীয়া বুলি লিখিব। কিন্তু বাস্তৱ সত্যটো হ’ল এই অসমত তিনি পুৰুষ ধৰি বসবাস কৰা বহু লোক আছে, যিসকলে শুদ্ধকৈ অসমীয়া ক’ব নাজানে। অসমীয়াত কথা কোৱাৰ পৰিৱৰ্তে হিন্দীত কথা কয়। অসমীয়া ভাষাক অস্পৃশ্য বুলি ভাবে এওঁলোকে। তত্সত্ত্বেও অসমত তিনি পুৰুষ জন্ম হোৱাৰ বাবে এইসকল হৈ পৰিব খিলঞ্জীয়া।
“শত্ৰু” বুলি একেবাৰে কোৱা ৰাজনৈতিকভাৱে অতিসৰলীকৰণ হ’ব। হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাৰ চৰকাৰৰ কিছুমান নীতি আৰু বক্তব্যক লৈ অসমৰ মুছলমান সমাজৰ এটা অংশই তীব্ৰ আপত্তি প্ৰকাশ কৰিছে, বিশেষকৈ উচ্ছেদ, জনসংখ্যা/প্ৰব্ৰজন, বাল্যবিবাহ, মাদ্ৰাছা, সংখ্যালঘু সম্পৰ্কীয় ৰাজনীতি আদি বিষয়ত।
আনহাতে, তেওঁৰ সমৰ্থকসকলে কয় যে এই নীতিসমূহ ধৰ্মৰ বিৰুদ্ধে নহয়, আইন-শৃংখলা, অবৈধ দখল, বাল্যবিবাহ বা অবৈধ প্ৰব্ৰজনৰ বিৰুদ্ধে।
সেয়ে অধিক নিৰপেক্ষভাৱে ক’ব পাৰি:
“হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা মুছলমানৰ শত্ৰু নে?—এই দাবী নিৰ্ভৰ কৰে তেওঁৰ চৰকাৰৰ নীতি আৰু কাৰ্যকলাপক আপুনি কেনেদৰে মূল্যায়ন কৰে তাৰ ওপৰত।
হয়। বিষয়টো আবেগে নহয়, কথা, সিদ্ধান্ত আৰু তাৰ প্ৰভাৱ—এই তিনিটা দিশত চালে বেছি স্পষ্ট হয়। তলত হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাৰ মুছলমান-সম্পৰ্কীয় ১০টা বিতৰ্কিত বিষয় আৰু প্ৰতিটোৰ ক্ষেত্ৰত চৰকাৰ/সমৰ্থকৰ যুক্তি দিছোঁ।
১. “Miya” ভোট নালাগে বুলি কোৱা
২০২৩ চনত শৰ্মাই কৈছিল যে BJP-ৰ “Miya” ভোট পৰৱৰ্তী ১০ বছৰ নালাগে; তেওঁলোকে বাল্যবিবাহ এৰা, পৰিয়াল পৰিকল্পনা কৰা আৰু “fundamentalism” এৰাৰ পিছতহে ভোট বিচৰা হ’ব। “Miya” শব্দটো সাধাৰণতে বঙালীভাষী মুছলমানক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
সমালোচনা: নাগৰিকৰ ভোটাধিকাৰক কোনো নিৰ্দিষ্ট সামাজিক সম্প্ৰদায়ৰ আচৰণৰ সৈতে চৰ্তযুক্ত কৰা যেন লাগে।
চৰকাৰৰ যুক্তি: শৰ্মাৰ বক্তব্য অনুসৰি বিষয়টো ধৰ্ম নহয়; বাল্যবিবাহ, অধিক সন্তান আৰু মৌলবাদৰ দৰে সামাজিক সমস্যাৰ সংস্কাৰ।
২. “Miya Muslims will not take over Assam”
২০২৪ চনত বিধানসভাত শৰ্মাই কৈছিল—তেওঁ “side” ল’ব আৰু “Miya Muslims”ক সমগ্ৰ অসম দখল কৰিবলৈ নিদিয়ে।
সমালোচনা: এজন মুখ্যমন্ত্ৰীৰ পৰা এনে ভাষাই এটা সম্প্ৰদায়ক সমগ্ৰ ৰাজ্যৰ বাবে “threat” হিচাপে দেখুৱাব পাৰে।
চৰকাৰৰ যুক্তি: চৰকাৰৰ দৃষ্টিত ই অবৈধ প্ৰব্ৰজন, জনসংখ্যাগত পৰিৱৰ্তন আৰু অসমৰ ভূমি-ৰাজনৈতিক অধিকাৰ ৰক্ষাৰ প্ৰসংগ।
বিশ্লেষণ: এইটোৱেই আটাইতকৈ বিতৰ্কিত বিষয়সমূহৰ এটা, কাৰণ “অবৈধ প্ৰব্ৰজনকাৰী” আৰু “মুছলমান নাগৰিক”—দুটা একে নহয়।
৩. মাদ্ৰাছা বন্ধ/ৰূপান্তৰ
অসম চৰকাৰে চৰকাৰী পৃষ্ঠপোষকতাত চলা মাদ্ৰাছাসমূহক সাধাৰণ শিক্ষাৰ প্ৰতিষ্ঠানলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। শৰ্মাই যুক্তি দিছিল যে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক বিজ্ঞান, গণিত আৰু আধুনিক শিক্ষা দিয়াটোৱেই ভৱিষ্যতৰ বাবে উপযোগী।
সমালোচনা: সমালোচকসকলে কয়, মাদ্ৰাছা মূলত মুছলমান শিক্ষাৰ্থীৰ প্ৰতিষ্ঠান হোৱা বাবে এই সিদ্ধান্তে ধৰ্মীয় সংখ্যালঘুৰ শিক্ষাব্যৱস্থাত হস্তক্ষেপ কৰিছে।
চৰকাৰৰ যুক্তি: চৰকাৰী ধন পোৱা বিদ্যালয়ত ধৰ্মীয় শিক্ষা নহয়, একে ধৰণৰ আধুনিক পাঠ্যক্ৰম থাকিব লাগে।
৪. মুছলমান বিবাহ আৰু বিবাহ-বিচ্ছেদ আইন বাতিল
২০২৪ চনত Assam Muslim Marriage and Divorce Registration Act, 1935 বাতিল কৰা হয়। চৰকাৰে ইয়াক বাল্যবিবাহ ৰোধৰ সৈতে জড়িত বুলি ব্যাখ্যা কৰিছিল। �
সমালোচনা: সমালোচকসকলে কয়, পৃথক মুছলমান বিবাহ-পঞ্জীয়ন ব্যৱস্থা বাতিলে Muslim Personal Law-ৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰে।
চৰকাৰৰ যুক্তি: সকলো বিবাহৰ ক্ষেত্ৰতে নূন্যতম বয়স আৰু বাধ্যতামূলক পঞ্জীয়ন কঠোৰভাৱে প্ৰয়োগ কৰা উচিত; বাল্যবিবাহ ৰোধ কৰাই মূল লক্ষ্য।
৫. বহুবিবাহ নিষিদ্ধ কৰাৰ আইন
২০২৫ চনত অসম বিধানসভাই বহুবিবাহক cognizable criminal offence কৰা আইন পাছ কৰে। শৰ্মাই কৈছিল যে আইনখন কেৱল মুছলমানৰ বাবে নহয়—হিন্দু, খ্ৰীষ্টান আদিৰ ক্ষেত্ৰতো প্ৰযোজ্য; অৱশ্যে কিছুমান জনজাতীয় সম্প্ৰদায়ক ৰেহাই দিয়া হৈছে।
সমালোচনা: মুছলমান ব্যক্তিগত আইনৰ ওপৰত প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ পৰে আৰু জনজাতীয় ৰেহাইৰ বাবে “সকলোৰে বাবে সমান আইন” যুক্তিটো লৈ প্ৰশ্ন উঠিছে।
চৰকাৰৰ যুক্তি: মহিলাৰ অধিকাৰ আৰু লিংগ সমতাৰ বাবে একাধিক বিবাহ বন্ধ কৰা প্ৰয়োজন।
৬. “Love Jihad”ৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ আইন
২০২৪ চনত শৰ্মাই “love jihad”ৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ আইন, আনকি আজীৱন কাৰাদণ্ডৰ ব্যৱস্থাৰ কথাও ঘোষণা কৰিছিল। �
Indian Express
সমালোচনা: আন্তঃধৰ্মীয় বিবাহক সন্দেহৰ চকুৰে চোৱা আৰু মুছলমান পুৰুষক লক্ষ্য কৰি ৰাজনীতি কৰাৰ অভিযোগ উঠে।
চৰকাৰৰ যুক্তি: যদি কোনো ব্যক্তিয়ে প্ৰতাৰণা, জোৰ-জবৰদস্তি বা ধৰ্মান্তৰকৰণৰ উদ্দেশ্যে বিবাহ কৰে, তেন্তে কঠোৰ শাস্তি হোৱা উচিত।
৭. মুছলমানলৈ ভূমি বিক্ৰীৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ
শৰ্মাই ২০২৪ চনত অসমৰ “indigenous people”-ৰ ভূমি সুৰক্ষাৰ বাবে মুছলমানলৈ ভূমি বিক্ৰীৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণৰ ব্যৱস্থা কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল।
সমালোচনা: ধৰ্মৰ ভিত্তিত ভূমি ক্ৰয়-বিক্ৰয় সীমিত কৰিলে সমতাৰ সাংবিধানিক অধিকাৰক লৈ প্ৰশ্ন উঠিব পাৰে।
চৰকাৰৰ যুক্তি: চৰকাৰৰ বক্তব্যত বিষয়টো ধৰ্মতকৈ “indigenous land rights” আৰু অসমৰ স্থানীয় লোকৰ ভূমি সুৰক্ষাৰ সৈতে জড়িত।
৮. উচ্ছেদ অভিযান আৰু “Bangladeshi” সন্দেহ
২০২৫ চনত বঙালীভাষী মুছলমান বসতিত বৃহৎ উচ্ছেদ অভিযান চলাকালীন বহু পৰিয়ালৰ ঘৰ ভাঙি পেলোৱাৰ ঘটনা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে বিতৰ্কিত হয়। Reuters-এ ২০২৫ৰ এটা পৰ্যায়ত ৩,৪০০ৰো অধিক ঘৰ ভাঙি পেলোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল আৰু সমালোচকসকলে বৈধ বাসিন্দাসকলও ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা বুলি অভিযোগ কৰিছিল।
Reuters
সমালোচনা: “অবৈধ বাংলাদেশী” সন্দেহৰ ভিত্তিত বঙালীভাষী মুছলমানক সমষ্টিগতভাৱে লক্ষ্য কৰা হৈছে নেকি—এই প্ৰশ্নটো ডাঙৰ হয়।
চৰকাৰৰ যুক্তি: চৰকাৰে অবৈধ দখল, চৰকাৰী/বনভূমি দখল আৰু অবৈধ প্ৰব্ৰজনৰ বিৰুদ্ধে আইনগত ব্যৱস্থা বুলি কয়।
গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা: অবৈধ দখল উচ্ছেদ কৰা আৰু কোনো ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায়ক উচ্ছেদ কৰা—আইনৰ দৃষ্টিত একে কথা নহয়। প্ৰমাণ আৰু due process গুৰুত্বপূৰ্ণ।
৯. Delimitation আৰু মুছলমান ভোটৰ প্ৰভাৱ
২০২৩ৰ delimitation-ৰ পিছত মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ বা মুছলমান ভোটে নিৰ্ণায়ক ভূমিকা লোৱা বিধানসভা সমষ্টিৰ সংখ্যা কমিছে বুলি বিভিন্ন বিশ্লেষণত উল্লেখ কৰা হৈছে। ২০২৬ৰ নিৰ্বাচনৰ বিশ্লেষণতো minority-dominated seats কমি যোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।
শৰ্মাই নিজে delimitation-ক অসমৰ “future” আৰু indigenous people-ৰ স্বাৰ্থ সুৰক্ষাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি কৈছিল।
সমালোচনা: বিৰোধীৰ অভিযোগ—সমষ্টিৰ সীমা এনেদৰে সলনি কৰা হৈছে যাতে মুছলমান ভোটৰ ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ কমে।
চৰকাৰৰ যুক্তি: delimitation হৈছে নিৰ্দিষ্ট নিয়ম আৰু Election Commission-ৰ প্ৰক্ৰিয়া; লক্ষ্য হৈছে জনসংখ্যা আৰু ভৌগোলিক প্ৰতিনিধিত্বৰ পুনৰ্বিন্যাস, কোনো ধৰ্মক শাস্তি দিয়া নহয়।
১০. “Miya”ৰ বিৰুদ্ধে সামাজিক/অৰ্থনৈতিক boycott-ৰ আহ্বান
২০২৬ৰ আৰম্ভণিতে শৰ্মাৰ “Miya” সম্পৰ্কীয় মন্তব্যই নতুন বিতৰ্ক সৃষ্টি কৰে। তেওঁ বাংলাদেশী বুলি দাবী কৰা “Miya” লোকৰ ক্ষেত্ৰত সামাজিক সহযোগিতা নকৰা, আশ্ৰয় নিদিয়া আদি কথাও কৈছিল; একে সময়তে তেওঁ “Miya” আৰু “Muslim”ক পৃথক কৰিবলৈ কৈছিল আৰু মুছলমানক হয়ৰানি নকৰিবলৈও উল্লেখ কৰিছিল।
সমালোচনা: চৰকাৰৰ মুখ্য ব্যক্তিয়ে কোনো এটা সামাজিক গোটৰ বিৰুদ্ধে non-cooperation আহ্বান কৰিলে বাস্তৱ জীৱনত বৈষম্য বৃদ্ধি পাব পাৰে।
চৰকাৰৰ যুক্তি: শৰ্মাৰ বক্তব্যৰ মূল লক্ষ্য “Bangladeshi illegal immigrants”; তেওঁ নিজেই “Miya” আৰু “Muslim” একে নহয় বুলি কৈছে।
⚖️ সামগ্ৰিক মূল্যায়ন
এই ১০টা বিষয় একেলগে চালে দুটা পৃথক ছবি দেখা যায়।
চৰকাৰৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা:
অবৈধ প্ৰব্ৰজন নিয়ন্ত্ৰণ
অসমৰ ভূমি আৰু indigenous অধিকাৰ ৰক্ষা
বাল্যবিবাহ বন্ধ
মহিলাৰ অধিকাৰ
বহুবিবাহ বন্ধ
আধুনিক শিক্ষা
জনসংখ্যাগত ভাৰসাম্য
—এইবোৰক নীতিৰ মূল উদ্দেশ্য হিচাপে উপস্থাপন কৰা হয়।
সমালোচকৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা:
সমস্যাটো নীতিৰ উদ্দেশ্যতকৈ কোন ভাষাৰে কোৱা হৈছে আৰু কাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰিছে তাত। “Miya”, “take over Assam”, “doesn’t need their votes” আদি বক্তব্যই মুছলমান নাগৰিক আৰু অবৈধ প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ মাজৰ সীমা অস্পষ্ট কৰি দিব পাৰে।
মোৰ নিৰপেক্ষ সিদ্ধান্ত
“হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা মুছলমানৰ শত্ৰু”—এই সিদ্ধান্ত তথ্যৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰি। কিন্তু তেওঁৰ কিছুমান বক্তব্য আৰু নীতি মুছলমান সমাজৰ এটা অংশক অধিক অসুৰক্ষিত বা ৰাজনৈতিকভাৱে লক্ষ্যবস্তু হোৱা অনুভৱ কৰোৱাৰ যথেষ্ট কাৰণ সৃষ্টি কৰিছে।
একেদৰে, তেওঁৰ চৰকাৰৰ সকলো নীতিকে “মুছলমান-বিৰোধী” বুলি কোৱাটোও সঠিক নহয়—বাল্যবিবাহ, অবৈধ দখল, বহুবিবাহ বা অবৈধ প্ৰব্ৰজনৰ বিৰুদ্ধে আইন ধৰ্মনিৰপেক্ষ উদ্দেশ্যৰে প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি। মূল পৰীক্ষা হ’ব: আইনখন একেধৰণে সকলো নাগৰিকৰ ওপৰত প্ৰয়োগ হৈছে নে নাই, আৰু কোনো ব্যক্তিৰ অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাৰ আগতে due process মানি চলা হৈছে নে নাই।
এই কাৰণেই “শত্ৰু নে বন্ধু”ৰ সলনি “নীতি-সমূহ সংবিধান, সমতা আৰু নাগৰিক অধিকাৰৰ মানদণ্ডত কিমান ন্যায়সংগত?”—এই প্ৰশ্নটোৱেই অধিক শক্তিশালী বিশ্লেষণ।
About The Author
